学者李成贵:我和希腊的生命之缘 / Λι Τσενγκούϊ: Η μοίρα μου με την Ελλάδα

学者李成贵:我和希腊的生命之缘 / Λι Τσενγκούϊ: Η μοίρα μου με την Ελλάδα
我和希腊的生命故事(一)

 北京的秋天很美,除了有雾霾的日子,天是蓝的,有时有点点白云,偶尔有几只鸟儿在眼前飞过。每逢周末或者节假日,人们纷纷前往郊外去欣赏红叶。这是北京美丽秋景之一。

  我坐在窗前,阳光明媚,望着片片落下的树叶。就是这些树叶,春天我看到它们在树枝上吐芽,发绿,长大,现在看它们到落下,它们的生命结束了。人何尝不是如此呢?

  生命是什么?我想到了希腊伟大的作家尼克斯?卡赞扎基斯在《苦思》中的一段话:“我们来自一个黑暗的深渊,我们走向一个黑暗的深渊。光明的时段,我们称之为生命。”

  一片树叶落下,死亡了,但是树还在,还继续生存下去,还会有新树叶长出。树叶的生命来自树,如果树死亡了,树叶也彻底死亡。那么,人的生命呢?

  人从生到死,“光明时段”的生命,是自然生命。我觉得人还有另外的生命。人为了生计,要从从事一种职业,我们通常称之为“职业生涯”,是职业生命。当你退休后,你的职业生命就结束了。

李成贵先生在希腊作家卡赞扎基斯位于克里特岛的墓前留影
 

 2016年9月25日,在北京的清华大学举办了一次希腊珍贵图书展。在开幕式上,希腊著名语言学家、雅典大学原校长乔治·巴比尼奥蒂斯先生做了题为《希腊语言:西方思维的指南》讲演。其中提到“人的语言,不在人的主要特权和大脑之外,而是在人生存的外部和内部世单独存在,是交流的需要”。

  于是我顿悟到,人的生命中还有语言生命。从大范围讲,一种语言也有生死(据联合国教科文组织最新发布的《濒危语言图谱》,全世界有7000种语言,其中一半以上将在本世纪消亡,80~90%将在未来200年灭绝。平均每2个星期就有一种语言消失。)

  从小范围说,一个人的语言生命和自然生命相关而不完全一致。你的母语生命和自然生命是一致的。但是对于我们这些从事外语工作的人来说,就不一样了。我的第一外语是俄语,曾经用俄语访问了东欧许多国家,当时称为“社会主义阵营”。后来,不使用来了。渐渐地遗忘了,我的俄语生命也就结束了。

李成贵先生在卡赞扎基研讨会上与希腊作家交流

 希腊语是我的第二外语,我对自己有了这个第二生命而自豪,因为希腊语跟我的母语汉语一样,历史悠久,有强大的生命力。乔治·巴比尼奥蒂斯先生说:“同样的人—希腊人,在同一地理空间—希腊,40世纪以来不间断地说和写—用同一文字(从公元前8世纪)和用相同的拼写(从公元前400年)同一种语言—希腊语。”

  套用同样的话:50世纪以来,同样的中国人在同一地理空间—中国,说和写同一种语言—中文(汉语)。我恰恰使用这两种生命力都很强大的语言,服务于上至国家高层领导人下至一般工人农民,把许多文学作品从希腊文翻译成中文,从中文翻译成希腊文,使讲希腊语的人物讲汉语,使讲汉语的人物讲希腊语。

  从工作到生活,从口译到笔译,从说话到思索,我已经离不开希腊语了,我的希腊语言生命已经过去了52年。还将伴随我度过自然生命的余年。

李成贵先生与卡赞扎基市长(左一)等在作家的博物馆合影

  多年来,无论在工作中还是在生活中,第一次接触我的人,总要问:“你怎么会学希腊语呢?”尤其在那个年代,希腊人见到中国人说希腊语很新奇,更要问这个问题。

  前不久我接触到一位神学家,他问我:“你相信上帝吗?”我没有直接回答。我是一个有50多年党龄的共产党员,信仰的是共产主义。一直是无神论者。但是,随着年龄的增长和阅历的增加,尤其到了我这个年龄,我开始相信,冥冥之中有一种力量,无形中对人生起作用。

  现在有一个新发现,叫做暗物质。尼克斯?卡赞扎基斯通过佐尔巴斯的嘴说过这样一段话:“主站得越高,束缚我们的绳索就越长,我们就在更宽敞的场院里蹦跳玩耍,直到死也没有发现绳索的头。于是我们觉得自己是自由的。”

  我国500多年前吴承恩先生在经典小说《西游记》中描写,孙悟空一个筋斗能翻十万八千里。他跟如来佛较量,在如来佛手掌上翻了无数个筋斗,以为到了天边,最后还是在如来佛的手心里,如来佛一反掌,把他压在了五指山下。

  无形的力量也好,绳索也好,如来佛的手心也好,都说的是一个道理:人的生命旅程不是你自己决定的,早就给你定了好了,无论你怎么折腾,最后还是逃不过早已给你定好的轨道,只不过你并不真真切切知道而已。还以为是自己选择的呢。

  1964年被派往阿尔巴尼亚地拉那大学希腊历史和文学系的5名中国留学生和他们的教授。后排左数第二人为本文作者。

  我学希腊语是做梦都没有想过的。我出生在中国东北一个农村,很小,一般地图上是找不到的。家里很穷,房无一间地无一垄。5岁丧父,母亲带走四个孩子艰难度日。就在我们绝望之时,1948年,共产党领导的解放军进驻我们村,我们分得了房子和地。那年我9岁,也上了小学。免费。

  就这样,是共产党和新中国救了像我们一样的千千万万穷人,也使我这个穷人家的孩子走进来了校门。我从小学、初中、高中基本没有花多少钱,尤其到大学后享受助学金。我在北京外国语大学学习的是俄罗斯语言,当时学什么是国家规定的。那时流行的口号是“国家的需要就是我的志愿。”到1964年临毕业时,校领导找我谈话,说我不能毕业,有任务。

  那个年代中国在国际上是孤立的,和中国建立外交关系的国家仅有45个(现在已经174个了)。国家领导人当时认识到,这种孤立总要打破,和我们建外交的国家会越来越多。需要提早培养一大批外事工作人员,尤其懂外语(特别是小语种)的人才。

1965年,周恩来总理访问阿尔巴尼亚时,看望留阿全体留学生,前排左数第一人为本文作者。

  于是国家实施了一个大计划:决定选派高中毕业生向能接受中国留学生的国家学习各种语言。当时中国还没有自费留学这一说,中学生的外语仅限于俄语和英语,一般水平很低。所以,必须由外国语专业的大学生毕业生带领,基本上一个大学生带5至10名高中生。

  我们那批有500多学生。到许多国家留学,费用国家全包,包括衣服、箱子等等都是国家给置办的。我被分配带领一批高中生前往朝鲜,去学习朝鲜语。从基础训练到最后置装,全部按到朝鲜生活标准准备的。

  就在结束集训准备出发时,发生了一点小事故。当时学习希腊语不能到希腊,因为中国和希腊没有外交关系,不接纳中国留学生。只好到阿尔巴尼亚。当时派往阿尔巴尼亚是55名学生,50人学阿尔巴尼亚语,5人学希腊语。

  在这5人中,一个男生对另一个女生有爱慕之情,而这个女生不同意。这位女生跟领导反映了这个情况,领导怕在国外出什么变故,就把我从去朝鲜换到了去阿尔巴尼亚,那个男生去了朝鲜。就这样我按组织要求到了阿尔巴尼亚去学习希腊语。结果在阿尔巴尼亚地拉那大学希腊历史语言系度过4年留学生活,从此和希腊语结成了缘。

  我们是新中国培养的第一批希腊语干部,分别在当时的苏联莫斯科(主要学习古希腊语)、保加利亚的索菲亚和阿尔巴尼亚的地拉那学习。共计18人。分别在不同岗位使用希腊语为祖国工作。

  多年过去了,现在全部退休了,有的已经离开人世,有的疾病缠身,还用希腊语工作的已经寥寥无几了。这就是自然规律。我们这一代希腊语人要离去,年轻的希腊语人才要上来。中国这样的大国,不能没有希腊语人才。两国伟大文明古国要交往下去,中国就要不断培养希腊语人才。

(作者简介)

  李成贵,希腊文学者-翻译,毕业于北京外国语大学俄语系,1964年被国家派往阿尔巴尼亚地拉那大学希腊历史语言文学系学习。1979年被派往希腊雅典,任新华社雅典分社、首席记者。1993年回国,在新华社国际部担任国际新闻编辑。1996年从新华社退休,坚持做中国希腊友好和文化交流事业。现在是上海交通大学兼职教授和欧洲高级文化研究院兼职研究员。

  李成贵作为希腊语翻译曾多次担任中国-希腊国家级会谈翻译,曾给原国家副主席乌兰夫、李先念担任翻译(1978,1986),1986年担任邓小平会见希腊总理帕潘德里欧的翻译,1987年曾以新闻官身份随同中国国家总理访问希腊,兼当翻译,此外还多次担任中国希腊部长级会谈翻译。

  李先生酷爱希腊文明和希腊文学,大学毕业后开始利用业余时间翻译希腊文学作品。作为记者,他在各种杂志、报刊上发表大量介绍希腊文化的文章和专著。其中比较有名的著作是《维纳斯面面观》,《我眼中的希腊人和希腊神》等。

  主要文学翻译中品有:

  扬尼斯·马里斯的《圣山历险》

  尼克斯·卡赞扎基斯的《佐尔巴斯》,《中国纪行》,《苦思》,《戏剧选》,《上帝的小穷人》(又译《贫民上帝》)

  赫里斯托斯·扎洛克斯塔斯的《苏格拉底》

  柏拉图的《理想国》

  科斯塔斯·塔黑西斯的《第三花环》

  维奈基斯·伊利亚斯的《海鸥》和《我母亲的罪》

  卡尔卡维查斯·安德莱亚斯的《海》

  帕拉马斯·科斯塔斯的《英雄之死》等等

  李成贵曾在中国、希腊和澳大利亚多次演讲,介绍希腊文明和文学。因翻译尼克斯·卡赞扎基斯作品而获得希腊克里特地方政府授予的特别奖,卡赞扎基斯博物馆收藏了李先生的《佐尔巴斯》翻译手稿。希腊政府还为李先生在中国传播希腊文化授予奖项。

 

作者:李成贵 

来源:中希时报/希中网

ΕΓΩ ΚΑΙ Η ΕλλΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (1)

Το φθινόπωρο στο Πεκίνο είναι όμορφο.Εκτός από τις μέρες του νέφους και ομίχλης, ο ουρανός είναι μπλε, μερικές φορές με λίγα λευκά σύννεφάκια. Κάποτε μερικά πουλιά πετούν περατικά . Τα Σαββατοκύριακα ή τις μέρες αργίων , οι άνθρωποι πηγαίνουν στην ύπαιθρο για να απολαύσετε κόκκινα φύλλα. Αυτό είναι ένα από τα όμορφα φθινοπώρου του Πεκίνου.

Κάθομαι στο παράθυρο,έξω ηλιόλουστη, κοιτάζοντας την πτώση των φύλλων από δέντρα. Είναι τα ίδια φύλλα,που τα έβλεπα να βγαίνουν σαν μπουμπούκια την άνοιξη από τα δέντρα,να πρασινίζουν,να μεγαλώνουν και τώρα ,τα βλέπω να πεύτουν και να τελειώσουν την ζωή τους. Έτσι δεν είναι και η ζωή των ανθρώπων;

Τί είναι η ζωή; Θυμήθηκα μια έκφραση του μεγάλου Έλληνα συγγαφέα Νίκου Καζαντζάκη στο έργο «ΑΣΚΗΤΙΚΗ»:“Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο, καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο, το ματαξύ φωτινό διάστημα το λέμε Ζωή”.

Ένα φύλλο πεύτει από το δέντρο , η ζωή του τελειώνει,αλλά το δέντρο υπάρχει ακόμα ,θα ζήσει ακόμα, θα βγαίνουν άλλα φύλλα. Η ζωή του φύλλου προέρχεται από το δέντρο, αν το δέντρο δεν θα υπήρχε, δεν θα υπήρχε και η ζωή του φύλλου. Και η ζωή του ανθρώπου;

Από την γέννηση ως το θάνατο, «το φωτινό διάστημα», είναι η φυσική ζωή του ανθρώπου. Νομίζω εγώ, ότι ο άνθρωπος πρέπει να έχει και άλλες ζωές. Για να ζήσει ο άνθρωπος, ασχολείται με ένα επάγγελμα, που συνήθως ονομάζουμε «καριέρα» της επαγγελματικής ζωής. Όταν συνταξιοδοτείται,η επαγγελματική του ζωή τελειώνει.

Στις 25 Σεπτεμβρίου 2016, στο Πανεπιστήμιο Tsinghua του Πεκίνου, διοργάνωσε μια Έκθεση πολύτιμων Ελληνικών Βιβλίων. Κατά την τελετή των εγκαινίων, ο διάσημος Έλληνας γλωσσολόγος, πρώην πρόεδρος του Πανεπιστημίου Αθηνών, κος Γ. Μπαμπινιώτης έκανε μιά ομιλία με τίτλο:《Ελληνική γλώσσα : Οδηγός τής δυτικής σκέψης》. Ο κύριος Μπαμπινιώτης ανέφερε:“Η γλώσσα τού ανθρώπου δεν είται,έξω και χώρια από το κύριο προνόμιο τού ανθρώπου, έξω από τον νου του, αλλά και έξω από τον κόσμο όπου ζει ο άνθρωπος, τον εξωτερικό και εσωτερικό κόσμο του για τον οποίο αισθάνεται την ανάγκη να μιλήσει.”Τότε εγώ κατάλαβα διορατικά ότι ο άνθρωπως έχει και μία άλλη ζωή, την λέγω ΓΛΩΣΣΙΚΗ. Αν το κοιτάζουμε από ένα ευρύ φάσμα, μια γλώσσα έχει γέννηση και θάνατο.(Σύμφωνα με την τελευταία έκδοση της UNESCO «Άτλαντα γλωσσών υπό εξαφάνιση", υπάρχουν 7.000 γλώσσες στο κόσμο, εκ των οποίων περισσότερα από τα μισά θα πεθάνουν σε αυτόν τον αιώνα, 80 έως 90% θα εξαφανιστούν μέσα στα επόμενα 200 χρόνια. Ανά δύο εβδομάδες μια γλώσσα εξαφανίζεται.) Αν μιλάμε από μικρή κλίμακα, η γλωσσική ζωή ενός ατόμου σχετίζονται με την φυσική ζωή χωρίς απολύτως συνεπής.

Η πρώτη μου ξένη γλώσσα είναι Ρώσσικα, με τα οποία δούλευα και επισκεύθηκα πολλές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, τότε λεγόμενο “Σοσιαλιστικό Στρατόπεδο”. Μετά δεν τα χρισημποποιούσα πια και σιγά-σιγά τα ξέχασα. Έτσι τελείωσε σχεδόν η ζωή μου της Ρώσσικης γλώσσας.

Η δεύτερημου ξένη γλώσσα είναι Ελληνικά. Είμαι υπερίφανος να έχω μια τέτοια δεύτερη γλωσσική ζωή, γιατί ηΕλληνική γλώσσα σαν την μητρική μου Κινέζικη, έχουν μεγάλη και μακριά ιστορία και ισχυρή ζωτικότητα. Ο κος Γ.Μπαμπινιώτης είπε: “Ο ‘ιδιος λαός, οι Έλληνες, στο ίδιο γεωγραφικό χώρο, την Ελλάδα, χωρίς διακοπή 40 αιώνες τώρα μιλάει και γράφει—με την ίδια γραφή (απο το 8ο π.χ. αιώνα) και την ίδια ορθογραφία (από το 400 π.χ.)—την ίδια γλώσσα, την Ελληνική.”

Το ίδιο θα έλεγα: ο ίδιος λαός, οι Κινέζοι,στο ίδιο γεωγραφικό χώρο, την Κίνα, χωρίς διακοπή 50 αιώνες τώρα μιλάει και γράφει την ίδια γλώσσα—Κινέζικα. Εγώ χρισημοποιώ ακριβώς αυτές τις δυο γλώσσες με ισχυρή ζωτικότητα για να εξυπηρετήσω κορυφαίους ηγέτες των δυο  χωρών από πάνω και απλούς έργάτες και αγρότες γενικά.Μεταφράζω βιβλία από Ελληνικά στα Κινέζικα και από Κινέζικα στα Ελληνικά,σαν αποτέλεσμα οι Έλληνες Ήρωες να μιλούν Κινέζικα και οι Κινέζοι Ελληνικά. Από εργασίες μέχρι καθημερινή ζωή, από διερμηνεία μέχρι μεταφράσεις, από την ομιλία μέχρι τη σκέψη, δεν μπορώ πια να ζήσω χωρίς Ελληνική γλώσσα. Η ζωή μου με την Ελληνική γλώσσα έχει περάσει 52 χρόνια και θα με συνόδευσε σε όλη τη διάρκεια των ετών της φυσικής ζωής μου..

ΕΓΩ ΚΑΙ Η ΕλλΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (2) 

Πώς διάλεξα να μάθω ελληνικά

Σ΄ αυτά τα χρόνια, στην ζωή και στην εργασία μου, όταν με βλέπουν να δουλεύω με Ελληνικά, με ρωτούν συχνά:“Πως διάλεξες να μαθαίνεις Ελληνικά;”Ιδιαίτερα για τους Ελληνες ,τους φαίνεται περιέργο να μιλάει ένας Κινέζος Ελληνικά και θέλουν να μάθουν το λόγο.

Χρόνια πριν γνωριστήκαμε με έναν θεολόγο και με ρώτησε σοβαρά:“Εσύ πιστεύεις τον Θεό;”Δεν του απάντησα τότε. Γιατί είμαι ένας κομμουνιστής, πιστεύω τον Κομμουνισμό, είμαι αθεϊστής. Αλλά με την αύξηση της ηλικίας και της εμπειρίας μου,ιδιαίτερα όταν έφτασα  στην σημερινή μου ηλικία,άρχισα να πιστεύω, ότι κάπου υπάρχει μια αόρατη δύναμη, που δρα ουσιαστικά για τη ζωή του ανθρώπου. Τελευταία οι επιστήμονες ανακάλυψαν μια νέα ύλη, που ονομάζεται σκοτεινή ύλη και απο αυτή ύλη βγαίνει μια σκοτεινή ενέργεια. Ο μεγάλος Έλληνας συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης έχει πει με το στόμα του Ζορμπά:“Όσο πιο αψηλά στέκεται ο αφέντης τόσο και πιο μακραίνει το σκοινί της σκλαβιάς μας, πηδούμε τότε και παίζουμε σε πολύ πλατύχωρο αλώνι, πεθαίνουμε χωρίς να βρούμε την άκρη...”500 χρόνια πρίν ο μεγάλος Κινέζος μυθιστοριογράφος Ου Τσενγκέν στο έργο του 《Περιπέτεια στο Δυτικό βασίλειο》δημιούργησε ένα μυθικό ήρωα—μισό άνθρωπο, μισό μαϊμού—με όνομα Σουν Ουκόνγκ, που έχει μια ειδική ικανότητα (γκόνγφού): κάθε τούμπα μπορεί να πηδάει μακριά από 9000 χιλιόμετρα. Όταν άρχισε να μετρείται με τον Βούδα ΡΟΥΛΑΙ με όρο αν θα μπορούσε να φύγει από την παλάμη του Βούδα, θα κέρδιζε. Έτσι ανέβηκε στην παλάμη του και έκανε αμέτριτες τούμπες νομίζοντας ότι έχει φτάσει στην άκρη του ουρανού .Μόλις σταμάτησε, ο Βούδας αναποδογύρισε την παλάμη και τον πλάκωσε κάτω σε ένα βουνό με το όνομα ΠΕΝΤΕΔΑΚΤΎΛΙΣΑ.

Ήτε η σκοτεινή ενέργεια, ήτε το σκοινί του Ζορμπά ,ήτε η παλάμη του Βούδα, όλα αυτά μας δείχνουν. ότι η ανθρώπινη πορεία ζωής δεν αποφασίζεται από τον ίδιο, είναι καθορισμένη.Ότι αν κάνεις, δεν μπορείς να την αποφύγεις. Μόνο καλά καλά δεν το ξέρεις και νομίζεις, ‘οτι εσύ τη διαλέγεις η τη διάλεξες. Έτσι είναι και για μένα, έτρεχα από εδώ από εκεί και τελικά έπεσα στα Ελληνικά που δεν τόχω σκευθεί ούτε στο όνειρό μου. Ήταν γραφτό.

Γεννήθηκα σ’ένα μικρό χωριοδάκι της Βορειοανατολικής Κίνας. Η οικογένειά μου ήταν φτωχή, χωρίς την γη να την καριεργοέμε, χωρίς σπιτάκι να κατοικούμε. Στα 5 μου χρονών ο πατέρας μου πέθανε και άφησε την χήρα μητέρα με 4 παιδιά. Το 1948, στην απόγνωσή μας,το χωριό μας απελευθερώθηκε από το λαικό στρατό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας. Μάς έδοσε γη και σπίτι. Τότε είμον 9 χρονών και άρχισα να πηγαίνω στο δημοτικό δωρεάν. Έτσι το ΚΚ της Κίνας έσωσε εκατομμύρια φτωχούς σαν και μας και μπόρεσα να μαθαίνω γράμματα. Βασικά, δεν ξόδευα χρήματα από το δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο. Ειδικά μετά στο πανεπιστήμιο απόλαυσα την υποτρφία. Μάθαιμα Ρωσική Γλώσσα στο Πεκίνο Πανεπιστήμιο Ξένων γλωσσών. Αυτό πάλι δεν ‘ηταν δικιά μου διάλεξη, το αποφάσισε το Κράτος. Εκείνη την εποχή το δημοφιλές σύνθημα ήταν“η ανάγκη της χώρας είναι και η θέλησή μου ”Το 1964, πρίν από την αποφοίτηση, η διοίκηση του Πανεπιστημίου με ειδοποίησε ότι με περιμένει μια σοβαρή “υποχρέωση”.

Εκείνη την εποχή η Κίνα ήταν λίγο απομονωμένη, είχε διπλωματικές σχέσεις μόνο με 45 χώρες (τώρα 173 χώρες). Η ηγεσία της χώρας προέβλεπε ότι αυτή η απομόνωση θα έσπαζε γρύγορα, η κυβέρνηση θα σύναπτε διπλωματικές σχέσεις με πολλές χώρες του κόσμου και θα χριαζόνταν πολλοί διπλωμάτες που πρέπει να ξέρουν ξένες γλώσσες. Έτσι το κράτος αποφάσισε να εφαρμόσει ένα έργο: να στείλει αποφοίτους λυκείου σε διάφορες χώρες να μαθαίνουν τις γλώσσες τους.Τότε η Κίνα δεν επιτρεπόνταν να σπουδάσει σε άλλες χώρες όποιος θέλει με δικά του έξοδα. Για να έχουν καλά αποτελέσματα σε 5 η 10 αποφοίτους λυκείου να στείλει και έναν απόφοιτη πανεπιστημίου,ως εκπαιδευτής. Εμείς όλοι στην παρτίδα ήμασταν 500, που περιμέναμε να πάμε σε διάφορες χώρες. Η υποχρέωσή μου ήταν να συνόδευα 30 αποφοίτους στη Βόρεια Κορέα να μαθαίνουμε Κορεάτικα. Όταν τελείωσε πρώτη εκπαίδευση στην Κίνα και είμασταν έτοιμοι να ξεκινήσουμε, συνέβηκε ένα απάντεχο γεγονός. Οι απόφοιτοι για Ελληνικά δεν μπόρεσαν να πάνε στην Ελλάδα, γιατί τότε οι δυο χώρες δεν είχαν διπλωματικές σχέσεις ,η Ελλάδα δεν άφησε Κινέζους να έρθουν στην Ελλάδα. Α ναγκαστικά να μαθαίνουν Ελληνικά στην Αλβανία. Ήταν 55 παιδιά. Ανάμεσα τους ήταν 5 για Ελληνικά. Μια κοπέλλα ανέφερε στην διοίκηση ότι ο τάδε φοιτητής της εξέφρασε, ‘οτι την αγαπάει. Τότε δεν επιτρέπονταν τέτοια πράγαματα.Έστι η διοίκηση αποφάσισε να πάω εγώ στην Αλβανία και εκείνος στην Βόρια Κορέα.Έτσι κατά σύμπτωση πήγα στην Αλβανία και σπούδασα στην σχολή Ελληνικής ιστορίας και φιλολογίας του Πανεπιστημίου των Τιράνων. Από τότε η ζωή μου συνδέεται στενά με την ελληνική γλώσσα.

Είμαστε οι πρώτοι Ελληνομαθείς της νέας Κίνας Ήμαστε 18 όλοι μαζί..Τελειώσαμε τις σπουδές μας στην Μόσχα (για αρχαία Ελληνικά), στην Σοφειά και στα Τίρανα. Γυρίσαμε πίσω στην Κίνα και δουλεύαμε σε διαφορετικές θέσεις για την Πατρίδα. Πέρασαν πολλά χρόνια, τώρα είμαστε όλοι συνταξιούχοι. Μερικοί από μας έφυγαν πια για άλλο κόσμο, μερικοί είναι άρρωστοι. Είναι ελάχιστοι, που σαν και εμένα,συνεχίζουμε να δουλεύουμε με Ελληνικά. Αυτός είναι φυσικός νόμος. Και εμείς, η πρώτοι Ελληνομαθείς, θα φύγουμε μια μέρα. Θα ερχόνταν οι νέοι Κινέζοι Ελληνομαθείς. Μια μεγάλη χώρα σαν την Κίνα, δεν μπορεί να μην έχει Ελληνομαθείς. Οι δυο μεγάλες αρχαίες χώρες με λαμπρό πολιτισμό, η Κίνα και η Ελλάδα, θα συνεχίζουν τις φιλικές ανταλλαγές και η εκπαίδευση των Κινέζων Ελληνομαθέων είναι απαραίτητη για πάντοτε.